Sosyal medya platformlarında yapılan yorumlar, hedef alınan kişiye yöneltilen ithamlar, isnatlar ve sövme içerikli ifadeler, hakaret suç kapsamına girmektedir. Bu tür saldırılar, dijital ortamda gerçekleşmiş olsa dahi, hukukun koruduğu kişilik haklarına yönelik bir ihlal olarak değerlendirilir. Hakaret suçu, mağdurun onur, şeref ve saygınlığını zedelemeyi amaçlayan söz veya davranışlarla işlenir.

Sosyal medya hesapları üzerinden işlenen hakaret suçunun ispatı açısından en önemli delillerden biri, suçun işlendiği platformda yer alan hakaret içeren iletinin ekran görüntüsünün bir çıktı ile sunulmasıdır. Bu verilerin delil olarak sunulması, suçun varlığının kanıtlanmasında kritik bir rol oynar. Ayrıca ekran görüntüsünün zaman kaydının eklenmesi, delilin güvenilirliğini daha da arttırır. Bu çıktılar, hukuki süreçte önemli bir dayanak teşkil eder ve yargılama sürecinde dikkate alınır. 

Hakaret suçunda hakaret edenin sosyal medya üzerindeki hakaret içeren mesajını kolayca silebileceği göz önüne alındığında, hakarete uğrayan kişinin, mesajla karşılaştığı anda onu en geniş haliyle ekran görüntüsü alması son derece önemlidir. Hukuken bu ekran görüntüsü Mahkemeye sunulabilecek bir delil olarak değerlendirilir. Bu delilleri güvence altına almak için hemen harekete geçmek, sonrasındaki yasal süreçler için önemli bir etki yaratacaktır. 

Ekran görüntüleri (screen shot) hakaret davalarında önemli bir delildir ancak bu suçun işlendiğini tek başına kanıtlamak için yeterli olmayabilir. Maalesef sosyal medya hesaplarının, bireylerin gerçek isimleriyle açılması zorunlu olmadığından hakaret eylemi kanıtlanmış olsa bile failin kimliğini belirlemek zor olabilir. Failin kimliğinin belirlenemediği durumlarda kuvvetle muhtemel dosya arşive kaldırılacak olup sonuca kavuşamayacaktır. Dolayısıyla hakaret davalarında hakaret eden kişinin gerçek kimliğini tespit etmek son derece kritiktir. 

Kişilerin başkalarına ait olan sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi veya asıl failin başka bir kişi adına oluşturacağı hesap üzerinden gerçekleştirilecek hakaret eylemlerinde, daha kapsamlı bir soruşturma yürütülmesi ve delillerin toplanarak asıl failin tespit edilmesi önemlidir. Bu süreçte, öncelikle hakaret içeren iletinin gönderildiği sırada hangi IP numarasından giriş yapıldığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu tespit sonrasında, IP numarasının kullanıldığı cihaza ve son olarak da bu cihazın sahibine ulaşmak mümkündür. Ayrıca, bu IP’nin kime ait olduğu konusunda bilgi almak için internet servis sağlayıcısına veya BTK’ya başvurulması gerekmektedir. Bu işlemlerin hepsi Cumhuriyet savcılarının veya Mahkeme kararıyla gerçekleşebilecek işlemlerdir. Kişinin hesabının ele geçirildiği iddiası alınan ifadeyle yargılama sürecine sunulabilir. 

Suçun Cezası :

Hakaret suçunun sosyal medya üzerinden işlenmesi halinde; suçun kapsamına girebilecek ceza kanunu maddesi; TCK Md.125/2’de düzenlenmiş olup, suçun temel şekline ilişkin cezaya tabidir ve cezası da üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Ancak mezkur maddenin üçüncü fıkrasında sayılan haller söz konusu ise cezanın süresi 1 yıldan az olamaz. Bu haller; 

‘’ a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.’’ olarak düzenlenmiştir. 

Uzlaştırma Kapsamı Yönünden Hakaret Suçu :

Hakaret suçları; uzlaştırmaya tabii suçlardandır. Ancak suçun TCK m.125/1-2 ve 125/3-b ve c bentlerinde yer alan suçlardan kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçları hariç uzlaştırma teklifinden bulunulması ve buna göre soruşturma işlemlerinin sürdürülmesi gerekir. 

Sosyal Medya Üzerinden Yapılan Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Davası :

Manevi tazminat davası; hukuka aykırı bir işlem veya eylem gerekçesiyle bireyin yaşadığı elem, üzüntü ve yıpranmanın yol açtığı manevi zararın giderilmesi amacıyla açılan bir dava türüdür. Bu davalarda mağdurun manevi zararı, kişilik haklarına saldırı sonucunda ortaya çıkar ve manevi tazminat davası ile giderilmeye çalışılır. Hakaret davası nedeniyle de uğranılan haksız saldırı sebepli manevi tazminat davası açılabilir. Bu davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olacaktır. 

1. Suç ve Ceza

Ceza hukukunun temelinde yer alan kavramlardan biri suç ve ceza kavramıdır. Suç, kanunlar tarafından yasaklanan ve cezalandırılan eylemlerdir. Ceza ise suç işleyen kişilere verilen yaptırımlardır. Ceza, caydırıcılık, ıslah, korkutma ve intikam gibi amaçlarla verilebilir.

2. Suçun Unsurları

Bir eylemin suç sayılabilmesi için belirli unsurları taşıması gerekir. Genellikle bir suçun unsurları, fiil (eylem), kusur, hukuka aykırılık ve cezai sorumluluk unsurlarını içerir. Bu unsurlar, bir eylemin suç olup olmadığını belirlemede önemli rol oynar.

3. İnfaz ve Ceza Yargılaması

Ceza hukuku, suç işleyen kişilere verilen cezaların infazını ve ceza yargılamasını da içerir. Ceza infazı, cezanın uygulanması sürecini ifade ederken, ceza yargılaması ise suç işleyen kişilerin yargılanma sürecini kapsar. Ceza yargılaması, adil yargılanma ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilir.

4. Ceza Hukukunun İlkeleri

Ceza hukukunda birçok ilke bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Kanunilik ilkesi: Suç ve cezaların kanun tarafından belirlenmiş olması gerektiği ilkesidir.
• İnsan haklarına saygı ilkesi: Ceza yaptırımlarının insan haklarına uygun olması gerektiği ilkesidir.
• Hukuk devleti ilkesi: Hukukun üstünlüğü, adaletin sağlanması ve hakların korunması ilkesidir.
• Adil yargılanma ilkesi: Herkesin adil bir yargılanma hakkına sahip olduğu ilkesidir.

5. Ceza Hukukunun Amaçları

Ceza hukukunun temel amacı, toplumun düzenini korumak ve adaleti sağlamaktır. Ancak bunun yanı sıra ceza hukukunun caydırıcılık, ıslah, toplumsal intikam gibi farklı amaçları da bulunabilir.

Ceza hukuku, toplumun düzenini sağlamak ve suç işleyenleri cezalandırmak amacıyla oldukça önemlidir. Temel kavramları ve ilkeleri anlamak, bu alanda daha derinlemesine bir anlayış geliştirmenize yardımcı olabilir.